روش تحلیل سیاسی

مقدمه :

درعلوم سیاسی این اصل اساسی مطرح است که هرانتخابات زمانی مشروعیت دارد که دو شرط حداقلی درآن رعایت شده باشد اول شرایط منصفانه و عادلانه برای رقابت میان کاندیداهای موجود فراهم باشد وافراد بتوانند در جوی مناسب برنامه های خود را به اطلاع مردم برسانند براین اساس رقابتی بودن وغیرقابل پیش بینی بودن نتایج یک انتخابات شرط لازم برای تحقق یک انتخابات آزاد به شمارمی رود اما علاوه براین برگزاری منصفانه و عادلانه انتخابات در حین رای گیری و امانت داری در شمارش آراء ودر نهایت معرفی کاندیدایی که بیشترین رای را بدست اورده از اهمیت بیشتری برخوردار است .

انتخابات ریاست جمهوری ایران با جو پرنشاط و سالمی که تا پیش از جمعه 22 خرداد ماه 88 تقریبا ازدوماه قبل ازان برگزار شد برای کمترکسی جای شک و تردید باقی گذارد که این انتخابات دراوج رقابت سالم میان هواداران کاندیداها در خیابان ها و بین خود کاندیداها در رسانه های عمومی بویژه درجلسات مناظره صدا وسیما برگزارشد. این رقابت پرشور به مشارکت بی سابقه مردم در انتخابات منجر شد که رکورد هشتاد و پنج درصدی شرکت حائزین شرایط رای دادن درانتخابات  افتخار بزرگی برای ایران و فرصت بی همتایی برای انقلاب اسلامی درعرصه جهانی فراهم ساخت .

اما اعلام نتایج انتخابات به هردلیل بااعتراض هرسه کاندیدای رقیبِ آقای احمدی نژاد روبروگردید؛ این اعتراض درسطح راهکارهای قانونی محدودنشد بلکه با دعوت ازمردم برای دفاع ازآرایی که گفته میشود نادیده گرفته شده است به راهپیمایی و تظاهرات بدون مجوز انجامید که در نهایت تاکنون چندین کشته و زخمی بر جای گذارده است .

به نظر من محکوم کردن کشورهای غربی به خاطر موضع‌گیری‌هایشان کار ساده‌ای است و ما می‌توانیم به راحتی محکوم کنیم. چنانچه تاکنون هم از طرف مسئولین جمهوری اسلامی محکوم شده‌اند. اما بیش از اینکه ما بخواهیم به دنبال محکوم کردن آنها باشیم باید به دنبال این باشیم که خودمان بهانه دست بیگانگان ندهیم تا در کار ما مداخله کنند. این به نگاه ما به مسائل داخلی نیز مرتبط است. در شرایط فعلی از آنجا که انتخاباتی که در ایران برگزار شد، دستاورد بسیار بزرگی بود و شرکت 85 درصدی مردم می‌توانست به یک فرصت طلایی تبدیل شود که تاثیر بسیار فراوانی در سیاست خارجی ما داشته باشد.

قطعا اگر چنین حوادثی پیش نمی‌آمد این مسئله می‌توانست سرمایه‌گذاری بزرگی باشد که ارزش آن حتی از میلیون‌ها دلار بیشتر است. اما به دلیل اختلاف دیدگاه‌هایی که بین افرادی که سال‌ها در این کشور کار کرده‌اند و مسئولیت داشته‌اند و همه مورد اعتماد نظام جمهوری اسلامی هستند، بروز کرده شرایط کمی تغییر کرده است. این اختلاف دیدگاه بستر مناسبی را فراهم کرده است تا کشورهای دیگر بیایند و مداخله یا موضع‌گیری کنند. اما فقط محکوم کردن آنها مشکل ما را حل نمی‌کند. ما باید این اختلاف ها را به شکلی حل کنیم.

طرح مساله:

بدون شک برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در22خرداد ماه 1388 به نقطه عطفی در تاریخ مردم ایران تبدیل شد. شرکت نزدیک به هشتاد و پنج درصد کسانی که حق شرکت درانتخابات را داشتند به عنوان سرمایه بزرگی برای کشورمحسوب می شود. بدون شک برای بدست آوردن چنین سطحی ازاعتبارجهانی ایران به میلیون ها دلارسرمایه گذاری نیازداشت. اما چه شد که این فرصت تاریخی به یک تهدید ملی تبدیل شد؟ برای پاسخ دادن به این سئوال مهم باید به دو نکته توجه کرد :

اول این واقعیت که برای تحلیل آنچه که درانتخابات ایران گذشت نیازبه اطلاعات دقیق و صحیح  داریم.

 دوم آنکه گرایش های سیاسی تحلیل گرمی تواند آفت یک تحلیل منصفانه باشد.

 براین اساس ارائه تحلیل منصفانه برای پاسخ به پرسش مطرح شده برای نگارنده بسیاردشوار است زیرا نه اطلاعات دقیق وصحیح دارم ونه در باره هرچهار کاندیدا بی تفاوت هستم . با این وجود با استفاده ازداشته های تحلیلی و اطلاعات موثقی که اگرچه محدود اما قابل اتکا هستند ، تلاش می کنم پاسخی نسبتا دقیق برای سئوال دشوارمطرح شده ارائه کنم. اما نباید این نکته را ازنظر دورداشت که تحلیل دقیق ترماجرا نیازبه پاسخگویی به دو پرسش مهم تر دارد :

1- دراین مرحله برای برون رفت از بحران چه اقدام هایی می توان انجام داد؟

2- روند تحولات جاری به کدام سمت و سو حرکت می کند ؟

ايگورايوانف دبيرسابق شوراي امنيت ووزير امورخارجه سابق روسيه درمقاله اي تحت عنوان " چه پیشنهادی باید به تهران داد" که درروزنامه اينترنتي روسي  زبان وره ميا ناوستي چاپ شده است  با اشاره به آزمايش هسته اي اخيرکره شمالي وآغاز مباحثات جدي درجهان درخصوص نحوه واکنش نشان دادن به اين جريان وجلب توجه جهان به کشورهاي ديگرداراي برنامه هسته اي وبويژه ايران نظرخود را درخصوص سياستي که جهان بايد درمورد تهران به کار گيرد بیان کرده است . اگرچه ايوانف که درحال حاضراستاد انستيتودولتي روابط بين الملل وزارت خارجه روسيه است ومسئولیت دولتی ندارد، اما به جهت اهمیت این مقاله واین واقعیت که اساس دیدگاه سیاست خارجی روسیه را درچند سال اخیر نشان می دهد باید به محتوی ان توجه دقیق شود .

واتسلاوكلاوس،رئيس جمهورچك، خوزه مانوئل باروسو،رئيس كميسيون اروپا وخاويرسولانا، نماينده عالی سياست خارجي وامنيت اتحاديه اروپا،رؤسای هيأت نمايندگي اتحاديه اروپا درمذاکرات اخیرخا باروفسك   روسیه شرکت  داشتند . این مذاکرات بی نتیجه پرسش های جدیدی را در مناسبات دو کشور مطرح ساخت که مهم ترین ان راه های برون رفت از جو بدبینی فعلی بین مسکو و بروکسل است . حضور كلاوس در اين نشست به نفع روسيه محسوب مي‌شد، زيرا او به وحدت اروپايي اعتقاد ندارد و مسكو نيز ترجيح مي‌دهد با كشورهاي عضو اتحاديه اروپا به صورت جداگانه روابط برقرار كند.

از نشست آذرماه  سال گذشته در نيس فرانسه که شش ماه قبل و درسايه تنش‌ نظامي در قفقاز جنوبي برگزار شد. تا كنون مسايل جديدي به مشكلات پيشين درروابط مسكو و اتحادیه اروپا افزوده شده است.

اول افزايش حضور نظامي روسيه دراوستياي جنوبي وآبخازيا که موجب افزایش بدبینی بین دو طرف شده است. بحران اخیر گرجستان هم مزید بر علت شده است .

دوم بحران گازي ابتداي دی ماه سال گذشته که باعث كمبود گاز در بعضي كشورهاي اتحاديه اروپا شد،  که اعتماد به  روسيه به عنوان شريكي مطمئن را متزلزل كرد. مذاکرات اخیر دو طرف درخاباروفسك روسیه هم نتوانست به راه حل مرضی دوطرف در این زمینه دست یابد .

سوم اتحادیه اروپا  روند ايجاد مسيرهاي جايگزين انتقال انرژي را سرعت بخشيد و بدون مشورت با «گازپروم» با كي‌يِف درباره نوسازي شبكه انتقال گاز اكراين توافق كرد.