4-2- 7 نتیجه گیری گام هفتم
در گام هفتم موارد ذیل به عنوان مهم ترین مباحث مربوط به استدلال و شیوه های ارائه ان در تحلیل سیاسی مطرح شد .
1- استدلال درمنطق به عنوان کشف قضایای مجهول به وسیله قضایای معلوم تعریف می شود .اما در تحلیل سیاسی به دلایل منطقی که برای ارائه یک تحلیل یا یک نظر، ارائه می شود استدلال گفته می شود .
2- قضیه درمنطق به هرجمله خبری گفته می شود که قضاوتی ویا حکمی در آن باشد . براین اساس جملات امری یا نهی یا سئوالی و نظایر آنها قضیه محسوب نمی شوند .
3- قضیه بردو نوع است یا معلوم است ویا مجهول .قضیه معلوم بدیهی است و نیازی به اثبات ندارد و هر عقل سلیمی آنرا می پذیرد . اما ممکن است قضیه ای مجهول باشد یعنی برای اثبات صحت یا سقم ان نیاز به ارائه دلیل و برهان است .در تحلیل سیاسی اکثرا با قضایای مجهول سرو کار داریم وازقضایای معلوم تنها برای اثبات دیدگاه ها ونقطه نظرات خود بهره می گیریم .
4- استدلال در منطق به سه نوع تقسیم می شود استدلال قیاسی ،استدلال استقرایی ، استدلال تمثیلی که هر کدام از این سه نوع خود به چند نوع دیگر تقسیم می شوند . در تحلیل سیاسی از میان انواع استدلال سه نوع آن بیشتر کاربرد دارد استدلال قیاسی ، استدلال استقرایی از نوع ناقص و استدلال تمثیلی
5- در استدلال قیاسی یا از طریق ارائه مباحث کلی به نتایج کلی دیگر می رسیم و یا با ارائه مباحث کلی به نتایج جزئی مورد نظر دست می یابیم در هر دو صورت نتایج به دست امده در صورتی که شرایط ارائه استدلال صحیح را از لحاظ شکلی و محتوایی رعایت کرده باشیم ، قطعی و یقینی خواهد بود .
6- از آنجا که بدست امدن همه شرایط لازم برای استدلال قیاسی در مباحث تحلیل سیاسی دشوار و در بعضی موارد غیر ممکن است تحلیل گران سیاسی علی رغم میل خود کمتر از این روش استدلال یقینی و قطعی استفاده می کنند زیرا در مباحث سیاسی رفتارهای انسان ها و عکس العمل های انها در اکثر موارد غیر قابل پیش بینی و محاسبه است .
7- در استدلا ل استقرایی که بر دونوع تام و ناقص تقسیم می شود تحلیل گر سیاسی باید از بررسی نتایج جزئی به نتایج کلی دست یابد .به دلیل آنکه در عمل نمی توان همه اجزائ موثر بریک پدیده سیاسی را به دقت مورد ارزیابی قرار داد تحلیل گران معمولا با درنظر گرفتن مدل نمونه نتایج انرا به کل پدیده سیاسی تعمیم می دهند .به همین دلیل تحلیل گران سیاسی از روش استدلال استقرایی ناقص استفاده می کنند . بدیهی است که نتایج به دست امده به قطعیت روش استدلال قیاسی نیست اما کاملا قابل قبول واز نظر تحلیلی به شرط رعایت شرایط لازم مورد وثوق است .
8- برای آنکه شرایط ارائه یک استدلال استقرایی ناقص محقق شود لازم است حداقل سه شرط اصلی رعایت شود . اول مقدمات استدلال صحیح انتخاب شوند دوم نمونه ها به درستی انتخاب شوند و شواهد موجود در انها به دقت بررسی و تفکیک شوند. سوم دقت و صحت در نتایج حاصل از استدلا ل که کاملا مرتبط با مقدمات ونمونه ها باشد .
9- استدلال تمثیلی یعنی تعمیم دادن نتایج حاصل از یک پدیده به پدیده های مشابه دیگر با در نظرگرفتن شرایط لازم .این نوع استدلال در تحلیل سیاسی بیشترین کاربرد را دارد اما به دلیل انکه نتایج حاصل از آن در مقایسه با استدلال قیاسی و استقرایی از قطعیت برخوردار نیست برای استفاده از این روش باید دقیقا شرایط لازم را برای ارائه استدلا تمثیلی رعایت کرد .
10- تحلیل گر سیاسی از استدلال تمثیلی زمانی می تواند با خیال راحت استفاده کند که چهار وجه تشبیه را در پدیده های مورد نظر تشخیص دهد .
اول اشتراکات زمانی و مکانی بین دو یا چند پدیده مورد بررسی
دوم شباهت در همه یا بعضی از عوامل تشکیل دهنده پدیده های سیاسی مورد بررسی
سوم مشابهت در همه یا بعضی از عوامل بوجود آورنده پدیده های مورد تحلیل
چهارم مشابهت در همه یا بعضی از عوامل تاثیرگذار و یا تاثیر پذیر پدیده های مورد نظر
11- هرکدام از وجوه مشابهت چهارگانه فوق به تنهایی برای ارائه استدلال تمثیلی کافی است و لازم نیست هرچهار وجه فوق در پدیده های مورد نظر وجود داشته باشند .
12- از لحاظ اولویت در تحلیل سیاسی اگر امکانات لازم وجود داشته باشد اول استدلال قیاسی و بعد استدلال استقرایی و در نهایت اگر هیچکدام ممکن نبود استدلال تمثیلی انتخاب می شود.
ادامه مطلب
