نگاه ایران در باره قرارداد امنیتی عراق و آمریکا
نگاه ایران در باره قرارداد امنیتی عراق و آمریکا
ایران به عنوان کشورهمسایه عراق حق دارد ارزیابی خودش را درباره قرارداد مهم استراتژیک امریکا وعراق که دردوبخش جداگانه درامورسیاسی وامنیتی تنظیم شده است اعلام کند. زیرا این قرارداد تاثیر مستقیمی برآینده روابط ایران وعراق دارد. دراین مورد به نظرمن نکات زیرمهم است.
1- به نظرمی رسد ایران به جای اعلام نظرسریع بهتراست منتظربماند تا نمایندگان مردم عراق رای خود را درمورد این قرارداد مهم وتاریخی اعلام کنند. بویژه آنکه به دلیل اهمیت تاریخی این قرارداد و نیزاختلاف نظرهای موجود بین اعضای مجلس عراق ، احتمال دارد نمایندگان مجلس با انجام اصلاحاتی درقرارداد ؛ تصویب نهایی را برعهده مردم عراق درهمه پرسی بگذارد.
به همین دلیل ترجیح ایران آن است که منتظررای نهایی مردم عراق باشد. چراکه هرچه آنها تصمیم بگیرند حتی اگردرمواردی ازنظرایران مطلوب نباشد، بازهم باید به نظرمردم عراق وتصمیم انها احترام گذاشت. بطورقطع درچنین شرایطی است که می توان امیدوار بود ایران بازهم به دخالت در امورداخلی عراق متهم نشود .
2- انتظار ایران ازتوافق نامه ای که بدست آمده است ازدوجنبه اهمیت دارد
الف : احتمالا ایران مایل است این توافق نامه به خروج قطعی آمریکا ازعراق چه بصورت فوری و چه بصورت نظام مند وتدریجی منجرشود. زیرا خروج اشغالگران رابه نفع امنیت وثبات عراق و منطقه می داند. چراکه حضورنیروهای آمریکایی، انگیزه ای را برای فعالیتهای گروه های مسلح ضد اشغالگران فراهم کرده است که درنهایت اقدامات آنها منجر به بی ثباتی درعراق ومنطقه می شود که به زیان همه مردم منطقه است .
ب: ایران معتقد است اگراین قرارداد منجربه خروج نظامیان آمریکایی از عراق شود ،زمینه برای برقراری ثبات و امنیت درعراق فراهم می شود. همین موضوع شرایط را برای گسترش همکاری های متقابلا سودمند اقتصادی بین تهران وبغداد فراهم می سازد. گره خوردن منافع اقتصادی بیشتربین دو کشورهمسایه راه منطقی تحکیم دوستی بین مردم دو کشورخواهد بود .
3- ایران دریک نگاه خردمندانه برپایه منافع ملی خودش ،هرگونه ناامنی درعراق را ازدوجهت نامطلوب می داند وبه تبع آن با هرگونه ماجراجویی قاعدتا مخالف خواهد بود
اول به دلیل اینکه ناامنی درعراق به ناامن شدن مناطق مرزی ایران کمک می کند ومتقابلا نامنی درایران نیزموجب ناامن شدن مناطق همجواردرعراق می شود. به همین دلیل ایران منافع امنیتی مشترکی را با کشورهمسایه خود دنبال می کند.
دوم آنکه ناامنی درعراق موجب تضعیف موقعیت دولت مورد حمایت اکثریت مردم عراق می شود که با ایران رابطه بسیارنزدیکی دارد. بنابراین ایران به هیچ وجه مایل نیست شاهد ناامنی درعراق و درنهایت تضعیف دولت دوست خود درعراق باشد .
سوم عراق با ثبات و امن به ایران کمک می کند تا نقش فعال تری دربازسازی عراق داشته باشد . بدون شک ناامن شدن عراق علاوه برآنکه موجب فراری دادن سرمایه های بخش خصوصی ایران ازعراق می شود باعث کند شدن روند فعالیتهای گردشگری مذهبی بین دو کشور که منافع سرشاری برای عراق و ایران دارد، خواهد شد .
دریک ارزیابی کلی می توان گفت اگرقرارداد امنیتی عراق وامریکا درنهایت موجب شود زمینه برای خروج نظامیان امریکایی ازعراق وبدست گرفتن سرنوشت عراق توسط عراقی ها شود می توان گفت گام مهمی برای شکل گرفتن همکاری های متقابل درسطح منطقه خاورمیانه برداشته شده است .
نگرانی های ایران
1- عراق محلی برای تهدید یا حمله به ایران نباشد بر این اساس انعقاد قرارداد بین آمریکا و عراق حداقل از جهت آنکه تغییر در وضعیت فعلی در عراق بوجود می اورد مثبت تلقی می شود. زیرا آقای دباغ سخنگوی دولت عراق رسما اعلام کرد در این قرار داد قید شده است خاک عراق مرکزی برای تهدید علیه همسایگان عراق نخواهد شد.
2- عراق درگیر جنگ های فرقه ای و مذهبی نشود زیرا چنین جنگی در عراق ممکن است به ایران نیز سرایت کند.
3- این قرارداد موجب تداوم حضور نظامیان آمریکایی که تهدید بالقوه علیه ایران هستند ،نشود.
4- ضمانت های اجرایی چنین توافقی روشن نیست و معلوم نیست جزئیات این قرارداد به همراه قرارداد همکاری دوجانبه بین دو کشور بعدا منتشر شود.
