روش تحلیل سیاسی

الكساندر مارياسوف، مدير اداره دوم آسيای وزارت امور خارجه روسيه هفته گذشته از اتمام احداث نيروگاه اتمي بوشهر درموعد مقرر خبر داد. امری كه به اعتقاد من به دلايل گوناگوني بازهم با بدقولي روسها مواجه خواهد شد. نگاهي گذرا به تاريخچه بدقولی های مسكو مي تواند تا حدی صحت اين ادعا را روشن سازد.

پیشینه بحث

قرارداد احداث دو واحد نيروگاه اتمي آب سبک هر کدام با قدرت حدود 1290 مگاوات در آبان ماه سال 1353 با شرکت آلماني "کرافت ورک اونيون" که از شرکت‌هاي تابعه شرکت زيمنس بود، منعقد شده بود.

آلماني‌ها احداث اين دو واحد را در 15 کيلومتري جنوب شهر بوشهرآغاز کردند و تا پيش از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1979 (1357) واحد اول حدود 75 درصد و واحد دوم حدود 60 درصد ساخته شده بود.

 با پيروزي انقلاب اسلامي، پيمانکار آلماني حاضر به ادامه همکاري با ايران نشد و متخصصان خود را از نيروگاه اتمي بوشهر خارج کرد.

جمهوري اسلامي ايران ، در 25 اوت 1992 موافقتنامه جامع همکاري‌هاي هسته‌اي را با مسکو امضا کرد و شرکت روسي اتم استروي اکسپورت هشتم ژانويه 1995 عمليات تکميل واحد اول نيروگاه اتمي بوشهر را به عهده گرفت. در ماه فوريه 1998 روسيه و ايران توافق نمودند که روسيه نه تنها در تجهيز نيروگاه به ايران کمک کند، بلکه بطور کل ساخت آن را تکميل کند. اين پروژه مي بايست 8 جولاي 1999 تکميل مي شد، اما تاريخ بهره برداري از آن تاکنون چندين بار به تعويق افتاده است.

این نوع موضع گیری ها برای مسئولین ایرانی آموزنده است و نشان دهنده واقعیت های جهان سیاست است که نباید مواضع سیاسی را صفر و یا صد انتخاب کرد بلکه می توان مقتدرانه صحبت کرد و در همان حال موضعی انعطاف پذیر داشت .

شایدنیازی به تحلیل و توضیح نباشد که چرا چین امروز می تواند اینگونه رفتار کند. زیرا به خوبی روشن است چه تحولی در سیاست چین رخ داده است که پس ازسه دهه از گذشت اصلاحات دنگ شیائو پینگ معمار اصلاحات در چین ، پکن می تواند اینگونه صحبت کند و اینچینین رفتار کند. یادمان نرفته که چین تا چند سال قبل چگونه به دنبال کسب رضایت غربی ها برای اصلاح چهره سرکوب گر نظام چین پس از وقایع تیان آن من بود

جریان "تغییر" اوباما و آینده روابط تهران- واشنگتن

سید یاسر جبرائیلی

در سایت رجانیوزمقاله ای ازجناب اقای یاسر جبرائیلی دیدم به دلیل اهمیت مطالب مطرح شده به نظرم رسید نقدی بردیدگاه مطرح شده که دیدگاه بخشی از نخبگان جامعه امروزما است بنویسم .

در ابتدای این مقاله می خوانیم :

با روی کار آمدن «باراک اوباما» در امریکا، آغاز جریان تغییر در این کشور، و مطرح شدن اعلام آمادگی کاخ سفید برای مذاکره با ایران به عنوان یکی از مصادیق تغییر، زمزمه هایی در مورد مذاکرات احتمالی تهران- واشنگتن با محوریت برنامه هسته ای ایران به گوش می رسد. درباره آنچه که در پیدا و پنهان فضای سیاسی کشور در رابطه با نشستن پای میز مذاکره با دولت تحول خواه اوباما مطرح می شود، بحث هایی اساسی وجود دارد که پرداختن به آنها شاید در انتخاب راه و اتخاذ تصمیم مناسب موثر واقع شود.

بدون اینکه سند محکمی ارائه شود، اتخاذ هر گونه موضع تهاجمی و منفی نسبت به جریانی که در امریکا آغاز شده است، و احیاناً با کلیشه ها و شعارهایی چون «سگ زرد برادر شغال است و بوش و اوباما فرقی نمی کند»، به پیشواز اوباما رفتن، بعید است در محکمه عقل و تدبیر مورد تأیید واقع شود. لذا پیش از هرگونه اظهارنظری درمورد چگونگی تعامل ایران با دولت جدید امریکا، ضروری است که ماهیت این «جریان ادعایی تغییر»، به درستی تحلیل و تبیین شود.

باراک اوباما در روزهای نخست حکومت خود، دستور تعطیلی زندان گوانتانامو را که نماد لگدمال شدن حقوق و حرمت انسان زیر پای شکنجه گران امریکایی بود، صادر کرد و در سخنرانی خود به صراحت اعلام کرد که «امریکا دیگر شکنجه نخواهد کرد». خطاب به جهان اسلام گفت که نوع رابطه امریکا با مسلمانان تغییر خواهد کرد. احتمالاً در روزها و هفته های آتی دستور خروج نیروهای امریکایی از عراق نیز صادر شود و جریانی از اقدامات انقلابی و مثبت انجام گیرد تا چرخه تغییرات به حد تکامل برسد. اینها مصادیق بارز تغییرند و انکار آنها دور از انصاف است. اما غوغایی که بر سر تغییر به راه افتاده، حقیقت برخی قضایا را از چشم ها پوشانده است.

یک سؤال اساسی که در این میان کسی از خودش و از تیم حکومتی اوباما نمی پرسد این است که آیا مشکل جهان با امریکا برخی اقدامات خشن و ماجراجویانه ای است که توسط دولت بوش اینجا و آنجا صورت گرفته است؟

آیا تعطیلی زندان گوانتانامو و خروج از عراق -که امکان ندارد خروجی کامل باشد- و پشت کردن به سیاست های بوش، همه دشمنی های مردم جهان با واشنگتن را مبدل به دوستی خواهد کرد؟

اگر مشکل چهره کنونی امریکا بود که بوش ترسیم کرده است، جهانیان باید پیش از آغاز دوران ریاست جمهوری بوش، هیچ زاویه ای با امریکا نداشتند.

درپاسخ به این سئوال های  مهم مطرح شده می توان  گفت تا پیش از بوش انتقاد های بسیار جدی بر سیاست خارجی و داخلی آمریکا وارد بود اما هیچکاه این سیاستها اینچنین بصورت یکپارچه و فراگیر مورد انتقاد نخبگان داخل و خارج آمریکا قرار نگرفته بود . سیاستهایی که بوش در هشت سال زمام داری خود به اجرا گذاردهم ازلحاظ کیفی وهم از لحاظ کمی با روسای جمهوری سه دهه اخیر آمریکا تفاوت های آشکار داشت . به گونه ای که می توان گفت به یک رسوایی بزرگ برای آمریکا تبدیل شد. در ضمن قرارنیست به صرف ایجاد تغییرات ، همه دشمنی ها پایان یابد. روشن است که این دشمنی ها به موازات تصحیح رفتار آمریکا در حرف و عمل کمتر و کمتر می شود همچنانکه دراین دشمنی ها هم به یکباره و در یک سطح بوجود نیامد . 

در خبرها آمده بود  یکی ازمقام های ارشد دولت آمریکا اعلام کرد اوباما،رئیس جمهوری ایالات متحده، روز پنج‌ شنبه دستور بسته شدن تمامی مراکزبازداشت سازمان سیا ازجمله گوانتنامو را صادرکرد.به گفته همین مقام این دستوراجرایی،سازمان سیا راملزم می‌کند تا « با سرعت هرچه  تمام‌ترهرگونه تأسیسات بازداشتی کنونی را ببندد وهیچ گونه تأسیسات مشابهی را درآینده بر پا نکند.» این دستور که در دومین روز ریاست جمهوری باراک اوباما صادر‌شد برسرنوشت ۲۴۵ زندانی بازداشتگاه گوانتانامو تأثیرخواهد داشت.

 رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در پاسخی سریع اعلام کرده‌ است که ازاین دستوراوباما اطاعت می‌کند و«بدون استثناء،پنهان‌کاری یا پیچیده‌سازی، زندان‌های مخفی را خواهد بست و روال بازجویی را دیگرگون خواهد کرد. مایکل هِیدن، مدیرسازمان سیا، گفت که آژانس او با مشاهده تغییر چشم‌اندازجنگ علیه تروریسم از پیش تغییراتی را آغازکرده است. باراک اوباما روز پنج‌شنبه همچنین برپایی زندان‌های سری در کشورهای دیگر توسط آمریکا برای بازجویی از متهمان به تروریسم را ممنوع کرد.

دراینجا این سئوال اساسی مطرح است که آیا صدور چنین دستوری به معنای تجدید نظر آمریکا در باره سیاستهای شکست خورده بوش نیست؟ اگر این تغییر نیست پس چیست؟ به راستی چرا عده ای در ایران اصرار دارند نشان دهند آمدن اوباما به معنای ایجاد تغییرات درآمریکا نیست؟