روش تحلیل سیاسی

اخوی گرامی جناب اقای محسن بهشتی پور در بخش نظر ها سئوال اساسی را مطرح کردند از انجا که ممکن است پاسخ به این سئوال برای سایر دوستان هم مفید باشد سئوال و پاسخ انرا در اینجا اوردم

آیا در سیاست جایی برای (شهود )
هم است. یعنی امکان دارد در تحلیل مسائل سیاسی کسی بتواند از راه شهو د تحلیلی کند یا اینکه همه از راه استدلال ومنطق ومدرک تحلیل می کنند ؟ واینکه اگر هم بوده چه کسی است؟ می توانید نام آنهارا برایم بگوید . خلاصه می خواهم بدانم واقعا" در سیاست چقدر تواناییهای فرد وآگاهیشان و
چقدر (حس و شهود شان) دخیل است آیا همه آنچه که می نویسند ومی گوید دریافت های خودشان هست یا چیزی در درونشان گاهی بوجود می آید و این مطالب تراوش می شود ؟ آیا این شکل در سیاست وجود دارد یا خیر ؟ اگر بوده چه کسی ازمیان این افراد اینچنین بوده اند؟

پاسخ

اصولا علم انسان یا از راه تجربه به دست می آید یا از راه حسی و قلبی که از ان بعنوان کشف و شهود یاد می شود . مهم ان است که انسان در هر راهی که در پیش می گیرد برای انکه به بیراه نرود از روش صحیح استفاده کند

 مطالبی که من در اینجا می آورم مبتنی بر روش مندی تحلیل سیاسی است یعنی به دنبال ان هستم که به دوستان عزیز روش های تجربی در باره تحلیل سیاسی را بیان کنم و برای علاقه مند دان نشان دهم که اگر می خواهند از روش صحیحی برای تحلیل سیاسی استفاده کنند باید چه کار هائی را انجام دهند و از کدام روش ها استفاده کنند . این روش ها هم صرفا بر اساس تجربه و مطالعه متون مربوط به ان بدست آمده است .

اما استفاده از روش های شهودی در تحلیل سیاسی مبحث جالب و جدیدی است که چون تجربه هر فرد مخصوص خود اوست و معمولا قابل تعمیم دادن و آموزش به دیگران نیست نمی توانم در این باره مطلب زیادی عرض کنم فقط می توانم بگویم بله هر فردی اگر بخواهد می تواند با انجام کار هائی که برای تزکیه نفس لازم است  خود را برای کشف رازهای پنهانی جهان ناشناخته از جمله درک مسائل پیچیده سیاسی آماده کنداز انجا که من در این مورد نه خود تجربه ای داشتم و نه کسانی هم که دارند به امثال من می گویند روش تحلیل شهودی مسائل سیاسی را باید از اهلش بدست آورد . اگر کسی در این مورد تجربه ای دارد می تواند برای من یاداشت بگذارد من هم استفاده کنم .

اما چرا با انکه خود من در این باره تجربه ای ندارم اما می گویم می تواند چنین شهودی هم باشد بدین خاطر است که اصولا روش شهودی در کشف همه امور اشکار و پنهان کار برد دارد و تحلیل سیاسی هم از این قاعده جدا نیست

 در باره توانائی های افراد از لحاظ هوش و استعداد و قدرت درک مفاهیم و تجزیه وتحلیل ان بسیاری افراد هستند که بدون کشف و شهود تنها بر اساس ذهن خلاقی که دارند و اطلاعات وسیع خود در باره موضوعات مختلف تحلیل هایی را ارائه می دهند که دیگران با همان اطلاعات و معلومات از ارائه ان عاجز هستند شاید بخاطر قدرت درک بیشتر یا تمرین بیشتر در روش های استدلال کردن باشد و دهها عامل دیگر که نمی توان بطور دقیق آنها را از هم تفکیک کرد.

امیدوارم روزی کسی هم در باره روش شهودی تحلیل سیاسی مطالبی را تهیه کند که برای همه مفید خواهد بود .

۲-7 انواع استدلال

همه ما در طول شبانه روز با انواع مختلفي از استدلال روبرو مي شويم يا خودمان براي اثبات ديدگاه هايمان از روش هاي گوناگون استدلال ،بهره مي جوئيم. بنابراين با انكه روش هاي مختلف استدلال كاربرد زياد در مباحث كلي و يا جزئي زندگي انسان ها دارد ،اكثر مردم كمتر به انواع استدلال و تقسيمات مهم ان توجه دارند . به عنوان مثال وقتي ماشين آتش نشاني در حال آژير خطر كشيدن با سرعت درخيابان در حال حركت ديده مي شود ، اكثر مردم مي گويند احتمالا جايي اتش گرفته و اگر دود غليظي را هم مشاهده كنند با اطمينان کامل مي گويند  آتش سوزی رخ داده است.يا وقتي مردم مي شنوند دولت قصد دارد بنزين را سهميه بندي كند ،اكثر مردم مي گويند احتمالا بنزين گران خواهد شد.

در مباحث سياسي روز هم بدون توجه به شرايط يك استدلال درست و منطقي ،اكثر مردم نقطه نظرات خود را در قالب استدلال هاي گوناگون آگاهانه يا حتي نا آگاهانه صحيح يا ناصحيح ،مطرح مي كنند .

اما تحليل گر سياسي چون نبايد مثل افراد عادي استدلال كند لازم است با شيوه ها ي مختلف استدلال آشنا باشد و در جاي مناسب خود از آن شيوه استفاده كند . براين اساس بخش مهمي از روش تحليل سياسي آموزش روش صحيح استدلال كردن و جايگاه مناسب ان در تحليل سياسي است .

در منطق به طور كلي استدلال به سه نوع تقسيم مي شود استدلال قياسي ،استدلال استقرائي و استدلال تمثيلي . به دليل اهميت هر سه مورد و كاربرد وسيعي كه در تحليل سياسي دارند با تفصيل بيشتري به بررسي انها مي پردازيم . از انجا كه كارما در این مباحث  آموزش منطق نيست علاقه مندان براي انكه بتوانند با كاربرد استدلال در تحليل سياسي آشنا شوند و از ان مهم تر بدانند كه چگونه

مي توان استدلال هاي خود را با روشي صحيح در تحليل سياسي ارائه كرد لازم است مباني پايه اي استدلال را در منطق فرا گرفته باشند بنابراين فرض بر آن است كه شما با اين مباني آشنا هستيد كساني كه در اين مورد احساس نياز به مطالعات پايه اي دارند لازم است به منابع ذيل مراجعه كنند:

1-  کتاب آموزش منطق نوشته محسن غرویان چاپ انتشارات دارالعلم قم از صفحه 98 تا 144(مطالعه اين كتاب به دليل بيان ساده تر بيشتر تاكيد مي شود)

2-    كتاب منطق صوري نوشته دكتر محمد خوانساري چاپ انتشارات آگاه صفحات 298تا 380

3-  کتاب منطق كاربردي نوشته علي اصغر خندان چاپ سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)موسسه فرهنگي طه از صفحه 112 تا 169

1-2-7 استدلال قياسي Inference Deuction) )

 ادامه دارد

 

گام هفتم

 

استدلال

 

اگر تا اينجا مباحث مربوط به روش تحليل سياسي را به دقت دنبال كرده باشيد حتما مي دانيد كه براي تحليل تحولات سياسي كه رخ مي دهد ،لازم است در ابتدا اخبار مربوط به آن تحول يا پديده سياسي را با جزئيات كامل بررسي كنيم؛تااز صحت ويا سقم ان مطمئن شويم.

 در گام بعدي بايد اطلاعات مربوط به آن رويداد را از بايگاني ذهن يا مكتوب استخراج كنيم تا براي درك دقيق تر جزئيات رويداد يا تحول مورد نظر آماده شويم .

در مرحله سوم مي كوشيم ارتباط بين پدیده سیاسی و اطلاعات موجود در باره آنرا با ساير تحولات مرتبط با پدیده مورد نظر كشف كنيم .

در گام چهارم به منظور كشف جزئيات آشكار و پنهان پديده سياسي ،عوامل بوجود آورنده و تاثير گذار برايجاد آن را به همراه تاثيراتي كه بر ساير پديده ها خواهد داشت ، مورد توجه قرار داده و با استفاده از شيوه هاي مطرح شده به تجزيه پديده سياسي مورد بررسي مي پردازيم .

در مرحله پنجم احتما ل هاي گوناگون را در مورد دلايل وقوع يك رويداد كه از طريق تجزيه وتحليل منطقي به دست آورديم ،مطرح ساخته و تحولات آتي مربوط به آن رويداد را پيش بيني مي كنيم .

اكنون در اين مرحله مي خواهيم به تشريح مهم ترين پايه تحليل سياسي  كه استدلال و قوانين مربوط به ان است بپردازيم .

اگر علاقه مند به پی گیری این مطلب هستید بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه مطلب

اقا صادق دراظهار نظر خود نکته مهمی را مطرح کرده است از آنجا که فکر کردم ممکن است سئوال دوستان دیگر هم باشد به این سئوال در اینجا می پردازم

ابتدا سئوال آقا صادق :

در مورد دلا یل اصلی و فرعی (علت وقوع یک رویدادُ)این به نظر من (مربوط)به قضاوت نویسنده است و نتیجه گیری خواننده و چه طور میتوان تعیین کرد که واقعا علت اصلی (وقوع یک رویداد)چیست ؟مثلا در مورد پدیده انتخابات 76 یا خیلی موارد دیگر هنوز هم اختلاف نظر وجود دارد که بر اساس تحلیل متفاوت تحلیل گران مختلف است که بسیاری هم قابل رد نیست و حتی اصلی یا فرعی بودن را هم نمی توان به درستی تعیین کرد

خوب همینطور که ملاحظه می فرمائید برای پاسخ به این سئوال مهم که در بررسی و تحلیل یک رویداد چگونه عوامل اصلی و فرعی از هم تفکیک می شوند ؟باید به مطالب قبلی باز گردیم اما قبل از ان یک سئوال دیگر هم من در اینجا اضافه می کنم

آیا این تفکیکها صرفا بر اساس تشخیص و سلیقه تحلیل گر تعیین می شوند یا معیار های دقیق تری برای انها وجود دارند ؟اگر علاقه مند به پاسخ این سئوال ها هستید قسمت ادامه مطلب را کلیک کنید  

ادامه مطلب

گام ششم

((احتمال ))

درمباحث گذشته  پنج گام اساسي كه هر تحليل گر سياسي بايدبراي تحليل رويدادها و تحولات جهاني  با انها آشنا باشد ، معرفي شد . درگام ششم كه يكي ازمهم ترين  مباحث اساسي در روش تحليل سياسي است ، مطالب ذيل مطرح مي شود :

1-     احتمال چيست و چگونه از نظريه احتمالات در تحليل سياسي استفاده مي شود .

2-     كاربرد  قوانين منطق در تحليل سياسي چيست

3-     چگونه در تحليل سياسي فرضيه سازي كنيم

4-     رابطه فرضيه سازي با احتمال پردازي در تحليل سياسي

5-     رابطه قوانين منطق با نظريه احتمالات و كاربرد انها در تحليل سياسي

6-     براي فرضيه سازي و احتمال پردازي  چه ملاحظاتي را بايد درنظر گرفت

 

براي شروع بحث قبل از هر چيز لازم است با تعريف احتمال آشنا شويم :

تعريف احتمال:

مفهوم احتمال بين دو امر محال و حتمي قرار دارد.بر اين اساس براي تعيين درصد شانس وقوع يك رويداد مورد دلخواه مقرر داشته اند كه  اگر اقبال وقوع يك حادثه محال باشد، احتمال وقوع آن صفر در نظر گرفته  شود ، اما اگر اقبال وقوع يك حادثه حتمي باشد ،  احتمال آن يك در نظر  گرفته  مي شود بر اساس اين قانون مفهوم احتمال وقوع يك حادثه امري نسبي بين صفر تا يك در نظر گرفته مي شود.

 درهرزمان كه وقوع يك حادثه حتمي نباشد،براي تعيين درصد احتمال وقوع ان حادثه  ويا تعيين ميزان خطر پذيري دربرنامه ريزي هاي  آتي ، به قانون احتمالات توجه مي كنيم.

ادامه مطلب

اقای حسام مقدس سئوال خوبی را مطرح کرده اند که شاید سوال سایر دوستان هم باشد ایشان در بخش نظرات نوشته اند

در موضوع تجزیه اگر توضیحات کامل تری به خصوص در باره روش تجزیه مرقوم بفرمایید ممنون می شوم.من از کجا بفهمم که چه عواملی در این حادثه دخیل اند تا بتوانم آنرا دسته بندی کنم.به عبارت بهتر چگونه عوامل دخیل در یک ماجرا را تشخیص بدهم؟در پاسخ باید عرض کنم  در ادامه مطالب با روش صحیح استدلال کردن و قوانین مربوط به علت و معلول آشنا می شویم اما در این مرحله باید کمی بیشترجستجو کرد مثلا می توان برای خودمان سئوالاتی را طراحی کنیم وبه ان سئوالات پاسخ دهیم . یکی از این سئوالات ان است که چه دلایلی موجب شده است که شش کشور مذکور چنین طرحی را به ایران ارائه کنند برای پاسخ به این سئوال باید به اخبار موضع گیری های مسئولین این کشورها رجوع کرد و یا از طریق مطالعه نظرات کارشناسان با حدث و گمان های انها اشنا شد و در نهایت از طریق برقراری ارتباط بین اطلاعاتی که بدست می اورید و انچه که در ذهن خود حدس می زنید به ارزیابی دیدگاه خود در مورد دلایل ارئه این طرح بپردازید
بنابراین از طریق بررسی دیدگاه های مختلف ومطالعه اخبار و موضع گیری ها و درنهایت کمک گرفتن از ذهن خلاق خود می توان عوامل موثر یر روی پدیده سیاسی مورد نظر را کشف  کنیم. در مباحث اینده که در باره قانون احتمالات و کاربرد ان در تحلیل سیاسی و روش استدلال صحیح و اشنائی با قانون مهم علت و معلول بحث می کنیم شما به پاسخ دقیق تری برای سئوال مهم خود خواهید رسید انشاءالله

 

در شرایط حاضر که اتحادیه اروپا و آمریکا به همراه روسیه و چین طرح جدیدی را به ایران ارائه دادند فرصت خوبی است که این طرح را پس از انتشار با استفاده از مواردی که در گام های پنج گانه توضیح داده شد ، تحلیل کنیم .امیدوارم در این مرحله بتوانید تحولات اتی را پیش بینی کنید . در گام بعدی در باره راههای مطرح کردن تحولات اینده در تحلیل سیاسی با توجه به تئوری احتمالات و کاربرد ان در تحلیل سیاسی مطالبی را تقدیم می کنم تا ان زمان شما سعی کنید یشنهاد جدید در باره استفاده ایران از انرژی صلح آمیز هسته ای را تحلیل کنید اگر دوست داشتید برای من هم ارسال کنید . من هم سعی می کنم بعد از انکه جزئیات پیشنهاد منتشر شد بعنوان نمونه کار تحلیلی ارائه کنم تا فقط تئوری بافی نباشد  

 4-3-6 تجربه براساس عوامل موضوعي  يك پديده سياسي

 دراين روش تحليل گر سياسي باز هم به سراغ عوامل بوجود آورنده يا تأثير گذاربرپديده

 سياسي مي رود . ولي به جاي تقسيم بندي  كلي به عوامل دروني و عوامل بيروني ، وارد جزئيات  بيشتري مي شود. معمولاً تقسيم هاي متعددي براساس موضوع عامل يا عوامل بوجود آورنده يك پديده سياسي، مي توان انجام داد اما ساده ترين آنها عبارتند از:

ادامه مطلب

(( تجزیه ))

در این گام می خواهیم با مفهوم تجزیه و راههای تجزیه کردن آشنا شویم اما قبل از هر چیز باز هم بدلیل تاخیر زیاد در ارسال مطالب پوزش مي خواهم و از همه عزیزانی که ایمیل ارسال کردند تشکر فراوان دارم یکی از راه های اساسی تحلیل سیاسی ، آشنایی با روش صحیح تجزیه پدیده های سیاسی است.ارتباط تحلیل با تجزیه به گونه اي است که معمولاً این دو لغت در کنار هم استفاده می شوند.درادبیات سیاسی متداول بین تحلیل گران مفهوم تجزیه و تحلیل رویداد های سیاسی معمولاً از هم تفکیک ناپذیر هستند . اما برای آنکه بتوان نقش تجزیه را در تحلیل سیاسی بشناسیم؛ لازم است تفکیک صحیحی بین این دو مفهوم یعنی (( تجزیه)) و (( تحلیل )) بو جود آوریم. برای ساده شدن درك مفهوم تجزیه و کاربرد آن در تحلیل پدیده های سیاسی پیش از هر چیز لازم است تعریف دقیقی از تجزیه ارائه گردد.

اگر علاقه مند به اين موضوع هستيد بر روي ادامه مطب كليك كنيد .

ادامه مطلب

منابعی که  بصورت غیر مستقیم درباره روش تحلیل می توانند منبع خوبی

 برای مراجعه باشنددر ادامه مطلب معرفی شده اند .البته بايد توجه داشت

كه موضوع اصلي كتابهاي معرفي شده تحليل سياسي نيست .

اما بخش هائي از مطالب اين كتابها مي توانند به كساني

كه علاقه مند به آموختن روش تحليل سياسي هستندكمك كند.

 در هر حال باز هم خواهش مي كنم اگر دوستان و علاقه مندان دراين

 مباحث منابع ديگري مي شناسند معرفي كنند .

سال خوبی برای شما آرزومندم

ادامه مطلب

مدتی در مثنوی تاخیر شد                           مهلتی بایست تا خون شیر شد

اگرچه مطالبی که من در اینجا می نویسم در باره چگونه  تحلیل کردن پدیده های سیاسی است.  اما در ذیل این مقدمه کتابهائی را  معرفی کردم  که عمدتا در باره اشنائی با مفهوم  تحلیل سیاسی است .اگرچه کمتر به چگونه تحلیل کردن پدیده های سیاسی پرداخته شده است .اما به هر حال علاقه مندان می توانند با مراجعه  به این کتابها مطالب بیشتری را در باره تحلیل سیاسی را بدست اورند .

لطفا اگر کسی منبع یا کتابی می شناسد که در این فهرست نیست برای من ارسال کند تا منبع شناسی روش تحلیل سیاسی را  تکمیل کنیم .درود بر شما

 

 

ادامه مطلب

جهان با                                              " ارتباط " بر اساس قانون عمومي موسوم به "ارتباط و تاثير متقابل" پديده هاي موجود در جهان با هم در ارتباط مي باشند و بر هم تاثير متقابل دارند. اين قانون عمومي بر پديده هاي سياسي نيز حاكم است. بدين ترتيب براي تحليل سياسي لازم است قوانين حاكم بر روابط بين پديده هاي سياسي را شناسايي كرده و نحوه تاثيرگذاري موجود ميان آنها را كشف كنيم . پديدههاي سياسي ازآنجا كه باانسانها وتحركات آنان ارتباط دارند، داراي پيچيده گي ها و ظرافت هاي خاص خود هستند. براي درك ساده تر آنها لازم است در اين گام از وارد شدن به جزئيات بيشتر كه موضوعات را پيچيده تر مي كند، خودداري كنيم و تنها در چهار چوب آنچه كه به تحليل سياسي كمك مي كند، مباحث مربوط به قانون ارتباط متقابل را بررسي نمائيم.
ادامه مطلب

-3-4 تجزيه و تحليل اطلاعات

يكي از راههاي ارزيابي اطلاعات تجزيه و تحليل كردن اطلاعات بدست آمده است. به عبارت ديگر ما براي تحليل سياسي به اطلاعات نياز داريم و در همان حال براي ارزيابي اطلاعاتمان ميتوانيم آنرا به بخش هاي كوچكتر تجزيه كرده و سپس با استفاده از  اصولي كه در گام هاي  بعدي  با انها اشنا مي شويم همان اطلاعات را از لحاظ  صحت و دقت ارزيابي كنيم .

5-3 طبقه بندي اطلاعات

 بطور معمول هر تحليل گر سياسي متناسب با نياز و امكانات خود به مرور زمان اطلاعات مختلفي را كه بدست مي آورد، دسته بندي و يا طبقه بندي مي كند و در بايگاني مناسبي نگهداري مي نمايد تا در زمان مورد نياز به سهولت بتواند به آنها رجوع كند . براي آسان تر شدن طبقه بندي اطلاعت روش هاي گوناگوني پيشنهاد مي شود كه مهم ترين موارد آن در اين قسمت توضيح داده مي شود. اما اين روش ها هيچكدام غير قابل تغيير نيستند و مي توان متناسب با نيازها و امكانات در انها  تغييرات اساسي ايجاد كرد.

 

ادامه مطلب

گام سوم

 

آشنائي با كاربرد و جايگاه" اطلاعات" در تحليل سياسي

 

براي هرتحليل گرسياسي ،دستيابي به اطلاعات صحيح مربوطه به خبري كه قصد تحليل آن را دارد، بسيار حائزاهميت است.چراكه درصورت ارائه نکردن اطلاعات ويا غيرموثق بودن اطلاعات ارائه داده  شده درتحليل سياسي، اساس ان تحلیل ويا بخش مهم ازآن،دچار مشكل خواهدشد.درحالي كه هرچه اطلاعات يك تحليل گر دقيق ترو داراي جزئيات بيشترباشد، تحليل او احتمالاً جامع تروصحيح ترخواهدبود.

 بنابراين قبل از هرگونه تجزيه و تحليل يك خبر ، لازم است اطلاعات كامل و دقيق تري در مورد همان خبر بدست آوريم.

امروزه دستيابي به اطلاعات بيشتر مي تواند زمينه ساز كسب يا تثبيت قدرت براي دولتها و رهبران جوامع باشد. همچنين داشتن اطلاعاتي دقيق درباره تحولات سياسي اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي موجب گسترش نفوذ و برخورداري از امكانات بيشتر مادي و معنوي مي شود . به همين دليل، روز به روز بر اهميت مراكز اطلاع رساني به عنوان پايگاهي براي دسترسي به اطلاعات و ابزاري در جهت توسعه اطلاعات و نفوذ ، بر افكار عمومي افزوده مي گردد . شايد به همين خاطر قرن بيستم از سوي بعضي از صاحب نظران قرن ((ديكتاتوري اطلاعات )) لقب گرفت .

به باور اين صاحب نظران دستگاهاي اطلاع رساني در قرن بيستم سعي داشتند با ارسال انبوه اطلاعات متنوع اما جهت دار ، افكار عمومي مردم جهان را تحت سيطره اطلاعاتي خود درآورند . به گونه اي كه حتي تصميم گيري مردم و مسئولين كشورها را تحت تأثيرمستقيم يا غير مستقيم تبليغات خود قراردهند.

در واقع استعمارگران جديد با  استفاده ازابزار ها و تکنیکهای نوین اطلاع رساني جهاني برخلاف قرن 17 تا 19 كه  با  سلاح  آتشين و  قدرت برتر نظامي،كشورهاي ديگر را تحت  كنترل در مي آورند.درقرن بيستم ودرادامه آن در قرن 21همان استعمارگران با استفاده از شيوه هاي جديد از طريق ايجاد انحصار درمنابع اطلاع رساني ، باورهاي عمومي مردم جهان را در مورد مهم ترين مسائل جهاني تحت تأثير قرار ميدهند و درمواردي حتي می توانند قضاوتهاي عمومي را در مورد یک مساله سازمان دهی  كنند . اين جريان در مراحل پيشرفته خود در مواردي تا آنجا پيش مي رود كه حتي با كاناليزه  كردن مجاری ورود اطلاعات به مسئولين كشور هاي مختلف،بصورت غیر محسوس برروي تصميم گيري آنها تأثيرات تعيين كننده دارند. اين جريان اگرچه هميشه موفق نيست اما در اكثر موارد مي تواند با ايجاد موج هاي خبري به اصطلاح نبض افكار عمومي مردم جهان را براي ايجاد تغیرات مورد نظر ، بدست گيرد.

از آنجا كه تحليل گر سياسي نيزجدای ازجوامع انساني نيست ، ممكن است تحت تأثير القائات منابع اطلاعاتي قرار گيرد. به همين دليل او بايد بتواند ارزيابي دقيقي از اطلاعات و صحت و سقم آن داشته باشد .به اين منظورتحليل گر سياسي بايدبا  اصولي آشنا باشد كه با اتکاء به ان اصول اطلاعات بدست امده را کنترل و ارزیابی کند .

 

ادامه مطلب

 

« گام دوم »

اركان تحليل سياسي

 

هر تحليل سياسي سه ركن اساسي دارد.

1- خبر

2- اطلاعات درباره آن خبر

3- ارتباط بين خبرواطلاعات آن ازديدگاه تحليل گرسياسي

از آن جهت به اين سه جزء اصلي هر تحليل سياسي ركن مي گويند كه در واقع مبناي هر تحليل بر پايه اين سه مفهوم استوار است . به همين دليل هر كدام از اين سه ركن دچار مشكل باشد ، در واقع اساس تحليل با مشكل روبرو مي شود .

توجه :   وقتي خبريك تحليل سياسي غلط باشد بدون شك تحليل آن خبر هم ناصحيح است . چرا كه امكان ندارد وقتي كذب يك خبري اثبات شده باشد تحليل آن خبر درست باشد .  علاوه بر اين وقتي اطلاعات مربوط به يك رويداد غلط ارائه شده باشد بطور قطع تحليل همان رويداد نيز اشتباه خواهد بود. همچنانكه اگر يك تحليل گر سياسي نتواند بين خبر و اطلاعات موجود در حافظه يا بايگاني شخصي خود ارتباط دقيقي با نقطه نظر خود ، درباره آن رويداد برقرار كند ، بدون شك تحليل او دچار مشكل اساسي مي شود. بنابراين تحليل گر سياسي سعي مي كند در تحليل خود اطلاعاتي را درباره رويداد اتفاق افتاده ارائه كند كه در نهايت به اثبات ديدگاه تحليل گر سياسي كمك كند .

بر اساس آنچه كه گفته شد هر تحليل گر سياسي در ابتدا سعي مي كند خبر خود را از لحاظ صحت يا سقم بررسي كند و در مرحله بعد اطلاعات جامعي درباره آن  رويداد  بدست آورد و سپس با استفاده از آن اطلاعات  ديدگاه خود را درباره رويداد مورد بررسي،ارائه نمايد . در اين فرايند اقدامات ديگري نيز ضرورت دارد كه در گام هاي آينده به آنها مي پردازيم . در اينجا لازم است اركان يك تحليل سياسي را در قالب مثال مورد بررسي قراردهيم .

مثال : تجاوز ارتش عراق به كويت در دوم اوت 1990

                 براي تحليل اين خبر تحليل گر سياسي بايد اطلاعات جامعي در مورد موقعيت عراق و كويت داشته باشد اطلاعاتي از قبيل آنكه توان نظامي ارتش عراق و كويت چقدر است ؟ سابقه تاريخي اختلافات كويت و عراق چه بوده است ؟ چه تحولاتي در مناسبات عراق و كويت در سال 1990 بوجود آمده است ؟ روحيات صدام حسين و داعيه رهبري كشورهاي عرب ، سياستهاوادعاهاي ارضي صدام عليه كويت و دهها اطلاعات ديگري كه مي تواند به ارائه ديدگاه تحليل گر سياسي كمك كند . روشن است كه تنها داشتن اطلاعات دقيق و گسترده درباره يك رويداد سياسي ، كافي نخواهد بود . بلكه تحليل گر سياسي بايد بخوبي بتواند بين خبر و اطلاعات خود از يكسو با ديدگاه تحليلي خود درباره آن رويداد از سوي ديگر، ارتباط منطقي برقرار كند .تا تحليل ارائه شده دچار مشكل نشود.

هر چقدر كه يك تحليل گر سياسي در برقراري ارتباط منطقي بين ديدگاه خود (مثلا درباره دلايل وقوع آن رخداد و يا هر موضوع مرتبط ديگري )با خبر و اطلاعات ارائه شده در تحليل  دچار مشكل شود .بدون شك تحليل او نيز متزلزل خواهد شد.

بنابراين در تحليل دلايل تجاوز ارتش عراق به كويت علاوه بر اطلاعات صحيح به عوامل ديگري بايد توجه كرد كه به مرور در طي گام هاي بعدي با آنها آشنا مي شويم .

 

« گام اول »

آشنایی با مفاهیم کلی تحلیل سیاسی

 

1-1 شناخت روش تحلیل سیاسی

                       برای درک بهتر روش تحلیل سیاسی لازم است ابتدا به معنای لغوی سه واژه « روش »  « تحلیل » « سیاسی » توجه کنیم .

 

1-1-1  تعریف روش :

                       در فرهنگ معین ذیل کلمه « روش » آماده است « عمل رفتن ، خرامش معبر ،راهرو » در فرهنگ عمید نیز « رفتار ، عادت ، رسم » آورده شده است .

درتطورزبان فارسی در چند سال اخیر معنای ویژه ای برای روش در کتابهای دانشگاهی استفاده می شود که معادل کلمه انگلیسی متد است .

البته معنای دقیق METOD  به کلمه « شیوه » بیشتر نزدیک است . در فرهنگ معین درذیل کلمه شیوه آمده است . راه ، روش ، قاعده ، قانون ، طریقه ، خوی ، عادت ، ناز ، کرشمه.

در فرهنگ عمید نیز راه ، روش ، قاعده ، طریقه ، خوی و عادت آمده است .

بر این اساس اگرچه کلمه شیوه در زبان فارسی برای رساندن مفهوم متد مناسب تر بنظر می رسد اما از آنجا که کلمه « روش » به معنای امروزی آن فراتر از آنچه که در فرهنگ های لغت فارسی آمده است کاربرد دارد، با اغماض می توان روش را برای معادل کلمه انگلیسی METOD به کاربرد در اینجا تنها باید به تفاوت معنای روش به مفهوم خاص آن در تحلیل سیاسی توجه کرد.

 بطور خلاصه می توان روش را  آنگونه که در تحلیل سیاسی کاربرد دارد، بصورت ذیل تعریف کرد .

« روش عبارت است از راهی که برای رسیدن به هدفی  معین با برنامه ریزی مشخص شده برگزیده می شود.»

مانند روش صحیح مطالعه ، روش تحقیق در علوم اجتماعی روش  تدریس ریاضیات و . . .

يك نكته :

  در باره تفاوت روش به مفهوم خاص با روش به مفهوم عام با ید به نکته ذیل توجه کرد .

در روش به معنای عام الزامی به رعایت مبانی علمی نیست و بیشتر یک نوع سلیقه است که به همین دلیل به معنای واقعی « شیوه » نیز نزدیک است مانند شیوه راه رفتن ، شیوه حرف زدن ، شیوه دوچرخه سواری و غیره اماروش به معنای خاص خود متکی به رعایت اصول علمی شناخته شده است که با اتخاذ صحیح آنها می توان به نتایج دقیق و صحیح در مباحث علمی دست پیداکرد

 

 

ادامه مطلب

« بنام آنكه جان رافكرت آموخت »

 

مقدمـــه :

         روش تحليل سياسي در واقع شيوه درك مفاهيم پيچيده سياسي را به ما مي آموزد.

با آموختن اين روش مي توان پديده هاي سياسي را كه به سهولت در اذهان عمومي قابل درك نيستند ، از طريق آموزش هاي ويژه براي اكثر مردم قابل فهم كرد .

بسياري از پديده هاي سياسي داراي دو وجه متمايز از هم هستند .

1-  وجه آشكار ، كه درك آن براي افراد عادي بطور معمول امكان پذير است .

2- وجه  پنهـان ،  كه كار تحليل گر سياسي شناخت و شناساندن اين وجه پديده سياسي به مخاطبان خود است .

در اينجا مي كوشم طي گام هاي دهگانه كه طراحي كرده ام  نوجوانان و جوانان را با شيوه هاي ساده تحليل پديده هاي سياسي آشنا كنم.در مرحله بعد روش هاي ابتدايي نوشتن تفسير سياسي معرفي مي شود تا علاقه مندان به نوشتن تفسير سياسي بدانند كه بايد از كجا آغاز كنند و چه مراحلي را طي كنند تا بتوانند به عنوان مفسر سياسي ، مسائل مهم روز سياسي ايران و جهان را تحليل و تفسير نمايند .

درباره روش تحليل سياسي تاكنون كتابهاي متعددي منتشر شده است اما در اين كتابها  يا به مفاهيم كلي و نظري تحليل سياسي پرداخته  شده  و يا تنها به معرفي ابزارهايي جهت تحليل پديده هاي سياسي ، اكتفا شده است .

در اين وب لاگ نگارنده با بهره جويي از تجربه بيست سال خود  علاوه برتبيين  مفاهيم كلي لازم براي تحليل سياسي ، سعي مي كنم  با ذكر مثال هاي متنوع  روش هاي كاربردي تحليل سياسي را به علا قه مندان  ارائه دهم . به همين دليل از طرح مسائل پيچيده و  سطح بالاي تحليل سياسي اجتناب گرديده تا بتوان درگام هاي اوليه تحليل سياسي انگيزه لازم را براي نوجوانان وجوانان عزيز كه مخاطبان اصلي اين وب لاگ هستند ، ايجاد كرد .

بدون شك اين تجربه داراي كاستي هايي است كه با تذكر انديشمندان و بزرگان برطرف  خواهد شد .اگر توفيق رفيق حال نگارنده گردد در مطالب بعدي سعي خواهد شد براي سطوح بالاتر تفسير وتحليل مسائل سياسي ، موضوعات اساسي تر و پيچيده تر مطرح شود .

 

 

عزیزان با انکه بنده به روش وبلاگ نویسی و بویژه طراحی ان اشنا نیستم ولی از امروز سعی می کنم مطالب مفیدی را در اختیار جوانانی قرار دهم که علاقه مند به روش صحیح تحلیل اخبار و تحولات سیاسی هستند . در مرحله بعد به روش صحیح تفسیر سیاسی نوشتن می پردازم اگر علاقه مند هستید با من همراه شوید  از نظرات خودتان مرا اگاه کنید . از انجا که در این مورد به زبان فارسی مطالب کمی وجود دارد تصمیم گرفتم نتیجه چندین سال کار تجربی را در اختیار شما عزیزان قرار دهم امیدوارم با نگاه انتقادی به هر چه بهتر شدن مطلب کمک کنید .